Tajemnicze odkrycie pod szczecineckim deptakiem

Szczecineckie centrum zachowało dawny układ urbanistyczny, czyli siatkę ulicy – od zarania istnienia miasta jego rynek był tam, gdzie dziś, podobnie jak odchodzące od niego ulice. Zabudowa przy nich oczywiście zmieniła się całkowicie, i to kilka razy.

To rodziło pytanie? Co kryje się po ich nawierzchnią, też oczywiście wielokrotnie zmienianą. To z kolei sprawiło, że od ziemią mogły się zachować pozostałości dawnych ulic.

I udało się to potwierdzić, jakoś w końcówce ubiegłego wieku, dokonując przy okazji ciekawego odkrycia. Był rok 1997, może 1998, gdy szczecinecki ratusz zlecił przebudowę ulicy Bohaterów Warszawy, jednej z głównych arterii miasta zamienionej na pieszy deptak. Ułożono wówczas polbrukową nawierzchnię z elementami z kamiennych płyt i kamieni brukowych imitujących rynsztok, co miało nawiązywać do wyglądu średniowiecznych ulic. W trakcie zakrojonych na szeroką skalę prac połączoną z wymianą podziemnych instalacji wykonano głębokie na kilka metrów wykopy.

To z kolei stworzyło rzadką w śródmiejskiej zabudowie okazję do zbadania tego co kryje ziemia w tym miejscu (poprzednia trafiła w się w latach 70. gdy prowadzono prace ziemne przy ratuszu i po ziemią także znaleziono drewniane chodniki). Zwłaszcza, że przebieg ulicy Bohaterów Warszawy nie zmienił się od początków istnienia Szczecinka. I faktycznie, najciekawszym znaleziskiem było wówczas dokopanie się do drewnianych kłód jakieś półtora metra pod powierzchnią deptaka. Pokazuje to zdjęcie wykonane na wysokości wysokości dzisiejszej galerii Hosso.

Była to dobrze zachowana nawierzchnia dawnej ulicy Królewskiej, zapewne z XVI, może XVII wieku. Miasto położone między dwoma jeziorami było wówczas regularnie zalewane wodą, więc bele umożliwiały poruszanie się bez ryzyka utonięcia w błocie.

Była to spora sensacja, przez wieki poziom głównej ulicy znacznie się podniósł i dopiero przypadkowe wykopaliska odkryły tę ciekawostkę. Drewno zakonserwowało się całkiem dobrze, szerszych prac z uwagi na konieczność rozkopania centrum miasta jednak nie przeprowadzono. Można jednak założyć, że pozostałych częściach ulicy są inne ślady dawnej nawierzchni.

Tu przez stulecia koncentrowało się życie jego mieszkańców, była to bowiem główna arteria komunikacyjna i handlowa. Gdy tylko zaczęto nadawać ulicom nazwy, nazwano ją Królewską (niem. Königstrasse). Wraz z ówczesną ulicą Pruską (dziś Władysława Bartoszewskiego) tworzyła główną oś miasta.

Z czasem zabudowania wylały się poza wały miejskie, a same obwarowana zniknęły. Ulice zaś uległy naturalnemu wydłużeniu, z czasem z licznymi odnogami. Układ głównych ulic Szczecinka pozostał jednak niezmieniony do dziś, jest zresztą chroniony przez konserwatora zabytków.